تینر چیست؛ چه کاربردی دارد؟!

تینر در واقع بیش از هر چیز، تنها یک حلال است؛ که جهت رقیق (شُل)کردن و پاک کردن رنگ، مورد استفاده قرار می گیرد.

حالا چرا رقیق کننده؟!

رنگی که ما خریداری میکنیم، در حالت اول غیر قابل مصرف است؛ بدلیل غلظت بالای رنگ تجهیزات مانند قلم و غلطک روان کار نمی‌کنند و به سختی میتوان سطح را رنگ کرد. تینر در اصل به ما کمک می کند تا بتوانیم یک رنگ غلیظ را به حالت آماده به مصرف در‌بیاوریم.

در همین لحظه از خودمون میپرسیم: چقدر تینر به رنگ خودمان اضافه کنیم که آماده مصرف باشد؟

باید تا اینجا نا امیدتون کنم؛ هیچ کتاب راهنما، قانون و استانداردی فعلا وجود ندارد که طبق دستور آن عمل کنیم و یا پیشنهاد بدهیم؛ چرا که این حرفه بیش تر تجربی و دیدنی است و هرکس با توجه به سلیقه و مهارت خودش کار را به جلو می‌برد.

در این موقعیت، چاره چیست؟

اسم این تکنیک گذاشتم «سبک مهندس» :

در این تکنیک شما مقدار کمی از رنگ را بر روی ظرفی ریخته و با کمترین مقدار تینر شروع به مخلوط کردن میکنیم ، بعد از 12 بار در هم کردن (بهم‌زدن)رنگ و تینر ، هم‌زن (هر وسیله ای که با آن می‌توانیم رنگ و تینر را مخلوط کنیم)را کمی بالاتر از ظرف رنگ نگه می‌داریم تا ببینیم رنگ چگونه از هم زن بر روی ظرف میریزد.

  • اگر رنگ به‌شکل قطره قطره چکه کند به این معنی است: مقدار تینر مخلوط شده با رنگ بسیار زیاد است .
  • اگر رنگ ما به سختی بر روی ظرف بریزد، مقدار تینر مخلوط شده با رنگ بسیار کم است.
  • اما اگر رنگ ما مثل نخی باشد که از هم‌زن آویزان است یعنی نه آنقدر غلیظ و نه آنقدر رقیق و شُل باشد، رنگ ما آماده‌ی مصرف بر روی سطوح میباشد

با این حال برای اینکه بهتر متوجه بشید نسبت ترکیب تینر بر روی رنگ 30 تا 35% کافی است.

تا اینجا یاد گرفتیم تینر چیست و چگونه استفاده میشود وقت آن رسیده که انواع تینر هارو بشناسیم

تینر روغنی(Thinner Synthetic)

تینر روغنی، مناسب برای انواع رنگهایی است که بر اساس رزین های روغنی(آلکید رزین ها) ساخته شده باشند. مانند رنگ های روغنی یا همون آلکیدی است.

منظور من از آلکید رزین‌ها چیه ؟

پایه تمامی رنگ‌ها از رزین است حالا آلکید‌ها چی هستند؟!

آلکید و یا رنگ آلکیدی که مردم درموردش صحبت می‌کنند، منظورشون اون دسته از رنگ ها و رزین هایی است که از فرآیند اسیدهای چرب اشباع نشده ( که اغلب از گیاهان یا روغن‌های گیاهی نظیر روغن بَز‌رَک ، کتان بدست می‌آیند) با الکل بدست می‌آیند؛ این نوع رزین های آ‌لکیدی در معرض هوا خشک می‌شوند. به اصطلاح ما به این دسته میگوییم: «آنها هوا خشک هستند.»

بزرک

تینر فوری  (Thinner Nitro cellulose )

تینر های نیترو سلولوز که در ایران با نام تینر فوری شناخته می شود(درواقع باید بجای نیترو از کلمه نیترات استفاده شود ولی مردم به نیترو سلولوز عادت کردند) مناسب انواع رنگ‌های نیترو‌سلولوز و یا رنگ‌های فوری است؛ که با ابزاری به نام پیستوله بر روی سطوح پاشیده می‌شود.

⭐اجازه دهید برای درک بهتر تینر های فوری کمی از بحث خارج شویم.⭐

- سیلر و کیلر فوری:

از پرمصرف ترین محصولاتی که در صنایع چوبی استفاده می شود، سیلر و کیلر فوری هستند؛ چرا که سیلر فوری جهت پر نمودن منافذ چوب کاربرد دارد و بر روی چوب خام یا بتونه خورده پاشیده میشود. 

بتونه تقریبا شبیه به سیلر است با این تفاوت که سیلر تمام سطح را یک دست میکند و بعد میتوانیم از همرنگی به عنوان زیر کار و آستری استفاده کنیم ( منظور من از همرنگی به مجموعه رنگ هایی است که ترکیب و ساخته شده اند. ببینید رنگی ها  اگر دو قهوه ای تیره هم باشند حتی اگر از یک کارخانه باشند باز هم با یکدیگر تفاوت هایی دارند باترکیب تمام رنگ های قهوه ای ما میتوانیم همرنگی قهوه ای بوجود بیاریم اصطلاحا میگوییم رنگ ترکیبی) و با کیلر فوری سطح را براق و حتی صاف کنیم.

 انتظاری که ما از تینر فوری در مصرف با کیلر و سیلر داریم:

  • سیلر و کیلر را راحت حل می کند.
  • بعد از استعمال برفک نزند.
  • هنگام استعمال آب جمع نکند.
  • سطح صاف با براقیت مناسب ایجاد نماید.
  • زمان خشک شدن را طولانی نکند.
  • مقدار مناسبی از آن برای حل کنندگی و شل کردن کیلر مصرف گردد.
  • باعث شره و یا پوست پرتقالی نشود.

- آستری فوری:

آستری فوری در بازار بر دونوع است؛ مخصوص آهن و مخصوص چوب. برای استفاده از رنگ های آستری، استفاده از تینر فوری مقرون و بصرفه تر است؛ چراکه قدرت حل کنندگی خوب، عدم تاثیر منفی در چسبندگی، عدم جذب رطوبت هوا... از مسائلی است که باید هنگام استفاده از رنگ آستر به‌آن توجه داشته باشیم.

- رنگهای فوری:

رنگ های فوری در صنایع چوبی، اتومبیل، تعمیراتی و مجسمه سازی و انواع مصارف صنعتی و کارگاهی و... استفاده می شوند. برای اجرای آنها بر روی سطوح باید از تینر فوری و ابزاری با نام پیستوله استفاده کنیم.

این  سوال که چرا تینرهای فوری با درجه های گوناگون وارد بازار می شوند وچه فرقی بینشون هست، برای همه ی ما پیش اومده ولی واقعا چرا؟!

در جواب باید بگم: 

  1. همه‌ی تینرهای فوری قابل استفاده بر روی کلیه رزین های نیترو سلولوز هستند؛ اما باید این را هم بدانید که نیترو سلولوز ها فقط محدود به سیلر ، کیلر و حتی بتونه های فوری نیست؛ چرا که بسیار گسترده هستند.
  2.  و اما سلیقه شما (شاید کار شما برای رقیق کردن رنگ فقط با تینر 20000 بتونه راه بیافته و برای اشخاص دیگر تینر 10000 کافی باشه) و نوع رنگی که می خواهید استفاده کنید؛ همه این ها باعث میشود تینر های فوری تنوع زیادی داشته باشد.

تینرهای فوری از حلال های اصلی و حلال های کمکی به همراه رقیق کننده ها تشکیل شده اند .

  • حلال های اصلی حلال هایی هستند که نیترات سلولوز را به تنهایی حل می کنند مانند استرها.
  • حلال های کمکی حلال هایی هستند که به تنهایی نیتروسلولز را حل نمی کنند؛ ولی وجود آنها باعث کمک و سرعت دادن به کار حلال‌های اصلی است. اجازه بدید واضح تر بگویم : حلال های کمکی سرعت حل شوندگی را بالا میبرند.
  • ‌ در آخر حلال های رقیق کننده بنا به نیاز و فرمول اضافه می شوند.


تفاوت تینر های فوری با بکدیگر ، در فرمولاسیون و قیمت آنها است؛ هر تینری که حلال اصلی بیشتری داشته باشد، طبیعتا حلال قوی تری بوده و کیفیت بهتری دارد و در دسته‌ی تینرهایی با درجه بالاتر قرار می گیرد و قیمت بالاتری  هم خواهد داشت

ویژگی هایی که از یک تینر با کیفیت نیاز داریم :

  •  سرعت خشک شدن: برای همه ما خیلی مهم و حیاتی است که تینر ا با حفظ کیفیت سرعت خشک شدن بالایی داشته باشد
  •  صافی سطح: بسیار لذت بخش بعد استفاده از تینر سطح ما ساف و یکدست باشد
  •  چسبندگی مناسب:از مهم ترین ویژگی هایی که یک تینر باید داشته باشه این است که قدرت و کیفیت تینر آنقدر بالا با شد که رنگ رقیق شده بتواند بر روی رنگ زیرین بچسبد.
  •  براقیت رنگ: تینر با کیفیت تینری است که بتواند براقیت رنگ را حفظ و یا افزایش دهد.

مشکلاتی که ممکن است در صورت مصرف تینر نامناسب بوجود بیاید :

  •  سطح ما به‌شکل پوست پرتقالی در‌میاید چرا که تینر ما قدرت کافی برای حل کردن رنگ را ندارد. و غلظت بالای رنگ و یکنواخت نبودن رنگ برروی سطح باعث چنین اتفاقی می شود.
  • سطح ما آب جذب می کند چرا که تینر سرعت تبخیر بالایی دارد و با رطوبت هوا مخلوط شده است (به اصطلاح نمگیر است)پس بر روی سطح که می نشیند باعث جذب قطرات آب روی سطح ما شده است. 

«روش حل این مشکل استفاده از محصول آنتی سیلیکون است»

  • سطح ما اصلا خشک نمی شود ( معمولاً در رنگهای پلی اورتانی اتفاق می افتد) "اگر در تینری الکل داشته باشد ساختار تینر به کلی تغییر میکند".
  • سطح ما به سختی مناسب نمی رسد. ( معمولاً در رنگهای پلی اورتانی اتفاق می افتد)مانند مشکل قبلی میتواند از ناخالصی تینر باشد.)
  •  تینر رنگ را خوب حل نکند و حالت غیر یکنواختی هنگام رقیق کردن رنگ با تینر ایجاد می شود. (یعنی بجای اینکه تینر هنگام ترکیب با رنگ باعث رقیق تر شدن رنگ شود، مواد مایع روی سطح و رنگ ته نشین میشود این مشکل بیش تر در اثر انتخاب تینر نامناسب بوجود آید.)
  •  رنگ ما بر روی سطح شُره کند، اگر رنگ بیش از حد با تینر رقیق شود چنین مشکلی بوجود می آید.
  • اگر خشک کن یا تینر زیاد باشد سطح شکننده می شود (این مشکل در رنگ های اپوکسی بیشتر مشاهده می شود.)
  •  عدم از بین بردن اثر دم (پوشش کامل ندادن رنگ زیرین) یا مشاهده رنگ جدید و قدیم در تعمیرات به نوع تینر می تواند بستگی داشته باشد.

خوب تا اینجا در کنار هم مطالب زیادی یاد گرفتیم  و از زمانمون به بهترین شکل استفاده کردیم وقتشه کمی هیجان اضافه کنیم.

بخاطر دارید در مورد حلال های اصلی و کمکی در ساخت تینر مطالعه کردید؟!  

ریتاردر :

ریتاردر در اصل از دو ماده اصلی تینر (استن و گلیکول) ساخته می شود و اضافه کردن آن به تینر در شرایط آب و هوایی عادی باعث افزایش قدرت تینر میشود یعنی اگر در تینر 12000 ریتاردر اضافه کنیم حالا ما یک تینر15000 داریم اما ریتاردر را میتوان نوعی حلال دیر تبخیر معرفی کرد در مکان هایی که تینر سریع تبخیر می شود با اضافه کردن ریتاردر سرعت تبخیر را میتوان کم کرد.

تینر روغنی:

تینر روغنی برای رقیق کردن رنگ های روغنی است و تنوع زیادی ندارد؛ چرا که پایه آن از نفت است و معمولا بی رنگ و یا زرد رنگ است. در همین چند ماهه گذشته در بازار از نفت به عنوان تینر روغنی استفاده می کردند. اما با وضعیت الان کشور بصرفه تر است که از تینر روغنی استفاده شود تینر روغنی برای رقیق کردن رنگ های روغنی است.

تینر پلی اورتان:

متاسفانه این تینر کم تر در بین مصرف کنندگان جاافتاده است ولی عدم استفاده از آن در رنگ های پلی اورتان باعث می شود که این رنگ ها کارایی موردنظر را نداشته باشند. در ساختار رنگهای پلی اورتانی هاردنر وجود دارد یعنی دوجزئی هستند. در این رنگها هیچگاه نباید از تینر نامناسب استفاده شود چرا که هاردنر به جای واکنش با رنگ و سخت شدن آن ، به سرعت با تینر واکنش نشان می دهد و باعث می گردد در نهایت سختی و کیفیت دلخواه رنگ را نداشته باشیم.

قول کمی هیجان داده بود... بریم سراغ فرمول ساخت تینر

فقط به جهت آزمایش و یادگیری

تینر10000

گلیکول
5%
بوتیل استات
5%
متیل استات
12%
حلال ویژه
37%
متانول
37%

تینر 20000

گلیکول
10%
بوتیل استات
20%
متیل استات
25%
حلال ویژه تصفیه
20%
متانول
20%

نکات ایمنی  هنگام ساخت و یا کار با تینر  :

اگر شما نیاز به استفاده از تینر دارید ،  همیشه به یاد داشته باشید  که باید از وسایل حفاظتی مناسب استفاده کنید ،  حداقل  از وسایلی مانند دستکش ،  عینک  و …

یکی از  مهم ترین مواردی است که  نانو ذرات دی اکسید کربن را جذب می کند تنفس است این محصول باید با دقت اعمال شود ، ترجیحا در فضای باز و یا تهویه مناسب.

از کار با تینر در فضا های بسته و یا با تهویه پایین اجتناب کنید  . سعی کنید از تهویه مکانیکی  استفاده کنید. همچنین توصیه می شود که یک کپسول آتش نشانی در نزدیکی  محل قرار گیرد  زیرا حلال ها می توانند  بسیار قابل اشتعال باشند  .  هرگز تینر را به فاضلاب و یا روی زمین نریزید . ظروف حلال را تا انتها پر نکنید  .

تینر فوری با درجه فراریتهای ۸۰۰۰ و ۱۰۰۰۰ و ۱۵۰۰۰ و ۲۰۰۰۰ تولید می‌شود 

تینر فوری لوساید ۱۵۰۰۰ و ۲۰۰۰۰ مخصوص انواع رنگ های اتومبیل است.

تینر مناسب تینر با نیم پلی استر چیست؟

ترکیب نیم پلی استر و هاردنر (سخت کننده) هم به‌تنهایی کفایت نمی‌کند و شما نیاز به حلال نیم پلی استر دارید. حلال نیم پلی استر تینر فوری است. تینر مورد استفاده برای حل نمودن نیم پلی استر ۱۰.۰۰۰ و ۱۲.۰۰۰ سلولوزی است.

می‌توان این‌گونه هم توضیح داد که برای حل کردن نیم پلی استر ساخته‌شده با سویا (عسلی) می‌توان از تینر ۱۰ و ۱۲ هزار و برای نیم پلی استر ساخته‌شده با کوکونات (سفید) می‌توان از تینر ۱۵ تا ۲۰ هزار هم استفاده کرد.

به هیچ عنوان نیم پلی استر را با تینر روغنی ترکیب نکنید.

نسبت ترکیب نیم پلی استر با تینر فوری به ازای هر یک کیلو نیم پلی استر به ۳۵۰ تا ۴۵۰ سی‌سی تینر نیاز خواهید داشت تا به غلظت مناسب دست پیدا کنید

در کنار شما خیلی به من خوش گذشت...

تا آتش سوزی بزرگ بعدی میبینمتون...